UzIMEI yana kun tartibida: bojxona uzr so'radi, yetkazib beruvchilarga zanjirini tekshirish kerak
Toshkent aeroportida telefonlarni rasmiylashtirish qayta boshlandi, bojxona uzr so'radi. Texnika olib kiradigan biznes uchun bu nimani anglatadi.
Nima bo'ldi
Bojxona qo'mitasi 11 noyabrda Toshkent aeroportida chet eldan olib kelingan telefonlarni rasmiylashtirishni qayta yo'lga qo'ydi. Tekshiruv vaqtida ushlab turilgan bir necha yuz qurilma egalariga qaytarilmoqda. IMEI kodlarini tekshirish uchun mutaxassislar kerak bo'lgani aytildi, uch kunlik noqulaylik uchun uzr so'raldi. Bu haqda matbuot anjumanidan Kun.uz xabar berdi.
UzIMEI tizimi atrofidagi gap yetti yildan beri davom etyapti va hozirgi nosozlik birinchisi emas. 2025–2026 yillarda Bojxona qo'mitasi 21 ta xizmat tekshiruvi o'tkazib, mobil qurilmalarni rasmiylashtirishdagi qonunbuzarliklar uchun 29 xodimni javobgarlikka tortdi. Ayrim xodimlar bo'yicha jinoyat ishi qo'zg'atilgan, ammo aniq soni oshkor qilinmadi (Gazeta.uz). To'qqiz oy ichida mamlakatda 7,3 milliondan ortiq IMEI kod ro'yxatga olindi, har sakkizinchisi jismoniy shaxs nomidan (Spot.uz).
Aeroportdagi tekshiruvlar tanqid qilinmoqda. Mutaxassislar bunday choralar halol xaridorga tegadi, deydi; iqtisodchilar tovar sun'iy qimmatlashadi, deb hisoblaydi; blogerlar konstitutsiyaviy huquqlarni eslatadi. Bojxona esa tizim zarurligini ta'kidlaydi. Ro'yxatdan o'tish yig'imi bekor qilinishi va yig'ilgan pul qayerga ketishi haqidagi savollarga javob berilmadi.
Yetkazib beruvchilar uchun nimani anglatadi
Telefon, smart soat, planshet yoki IMEI bor boshqa texnikani olib kirsangiz, aeroportdagi nosozlik sizga bevosita tegadi. Partiya rasmiylashtirishda osilib qolishi mumkin, xaridor esa tovarni o'z vaqtida olmaydi. Logistika hamkoringiz bojxona bilan qanday ishlashini oldindan tekshirgan va rasmiylashtirishga vaqt zaxirasi qoldirganlar yutadi. Kichik partiyalar bilan ishlaydigan, tashqi savdo bo'yicha o'z mutaxassisi yo'q importerlar uchun xavf yuqoriroq.
Rasmiylashtirishdagi qonunbuzarlik uchun 29 xodimning javobgarlikka tortilgani ham alohida signal. Demak, tartib-qoidalar qattiqroq tekshiriladi, hujjatlar joyida bo'lishi shart. «Kelishuv»ga suyanish endi ish bermaydi — ularning o'zi tekshiruv predmetiga aylanmoqda.
Davlat sektoriga texnika yetkazib berish bo'yicha tenderlar «Uskuna va texnika» yo'nalishida chiqishi mumkin: TenderLabs ma'lumotiga ko'ra, 12 noyabr 2026 holatiga bu yerda 979 ta lot ochiq. Bu aynan telefonlar bo'yicha xarid bo'ladi degani emas, lekin yo'nalishni kuzatib turish arziydi.
Hozir nima qilish kerak
- 1Logistika hamkoringiz IMEI bor qurilmalarni qanday rasmiylashtirishini va nosozlikda nima qilishini so'rab aniqlang. Buni shartnomada yozib qo'ying.
- 2Tovar pozitsiyalaringizni UzIMEI talablari bilan solishtiring: qaysi kodlarni ro'yxatga olish kerak va buni kim qiladi — sizmi yoki yetkazib beruvchimi.
- 3Yetkazib berish muddatiga bojxona rasmiylashtirish uchun zaxira qo'shing — kamida bir necha kun.
- 4Har bir partiya uchun hujjatlar to'plamini oldindan tayyorlang, inspektorning shoshilinch so'roviga bog'liq bo'lmang.
- 5Bojxona qo'mitasi xabarlarini va «Uskuna va texnika» yo'nalishidagi xaridlarni kuzatib turing — u yerda mahsulotingizga talab paydo bo'lishi mumkin.
Tizim hozircha kuchda, atrofidagi bahs-munozaralar talablarni bekor qilmaydi. IMEI tekshiruvini kundalik ishingizga qo'shib qo'ygan osonroq — keyin kechikishlar bilan ovora bo'lgandan ko'ra. TenderLabs kabi vositalar xaridlar va muddatlarni kuzatishda yordam beradi.
Foto: Kun.uz