Qo'llanma · 2026
O'zbekistonda tenderni qanday topish va yutish
Yangilangan · 12 daqiqa o'qish
O'zbekistonda tenderlarda qatnashish uchun yuridik shaxs yoki YaTT sifatida ro'yxatdan o'tish, elektron raqamli imzo (ERI) olish, elektron xarid maydonchasida ro'yxatdan o'tish, mos lotni topish, taklifni hujjatlarga qat'iy muvofiq tayyorlash va muddatida topshirish kerak. Davlat xaridlari 2021 yil 22 apreldagi O'RQ-684-son «Davlat xaridlari to'g'risida»gi Qonun bilan tartibga solinadi; 2022 yil 1 yanvardan tartib-taomillar elektron shaklda o'tkaziladi. Quyida — lotni qidirishdan shartnoma imzolashgacha bo'lgan butun yo'l.
Qisqacha: birinchi shartnomagacha 7 qadam
- 01Yuridik shaxs yoki YaTT ochingIshtirokchi yuridik yoki jismoniy shaxs, rezident yoki norezident bo'lishi mumkin. Amalda ko'pchilik lotlar STIRga ega kompaniya va tadbirkorlar uchun mo'ljallangan.
- 02ERI olingElektron raqamli imzo maydonchalarga kirish, takliflar va shartnomalarni imzolash uchun kerak. Kalitni vakolatli ro'yxatga olish markazi beradi.
- 03Maydonchada ro'yxatdan o'tingDavlat xaridlari uchun — maxsus axborot portali va elektron maydonchalarda; korporativ xaridlar uchun — tegishli kompaniya portalida.
- 04Lot qidiruvini sozlangSohangiz, hududlaringiz va byudjet oralig'ini belgilang. Yangi lotlarni e'lon qilingan kuniyoq ko'rish uchun xabarnomalarga obuna bo'ling.
- 05Hujjatlarni o'rganingTexnik topshiriq, ishtirokchiga talablar, muddatlar, to'lov shartlari va taklifni ta'minlash talabini o'qing.
- 06Taklifni tayyorlang va topshiringHujjatlarni yig'ing, narxni logistika va soliqlarni hisobga olib belgilang, taklifni ERI bilan imzolang va qabul muddati tugashidan oldin topshiring.
- 07Shartnomani imzolang va bajaringG'olib e'lon qilingach, shartnomani muddatida imzolang. Imzolashdan bosh tortish yoki bajarmaslik insofsiz ijrochilar reyestriga kiritilishga olib kelishi mumkin.
O'zbekistonda qanday xaridlar bo'ladi
Odatda har qanday raqobatli xaridni tender deb atashadi, garchi huquqiy jihatdan «tender» — tartib-taomillardan faqat biri. Yetkazib beruvchi uchun kim sotib olayotgani va qaysi qoidalar bo'yicha ekanini tushunish muhimroq.
Davlat xaridlari
Vazirliklar, hokimliklar, maktablar, shifoxonalar, byudjet tashkilotlari va davlat ulushi bor korxonalar xaridlari. Ular «Davlat xaridlari to'g'risida»gi Qonun bo'yicha elektron shaklda o'tkaziladi: e'lonlar va xarid hujjatlari maxsus axborot portali orqali joylashtiriladi, tuzilgan shartnomalar haqidagi ma'lumot esa imzolangandan keyin besh ish kunidan kechiktirmay e'lon qilinadi.
Korporativ va tijoriy xaridlar
Yirik kompaniyalar — banklar, aloqa operatorlari, sanoat va savdo guruhlari — o'z xarid nizomlari bo'yicha xarid qiladi. Qoidalar, muddatlar va talablarni kompaniyaning o'zi belgilaydi; e'lonlar korporativ saytlarda, tijoriy tender tizimlarida va Telegram'da chiqadi. Bu yerda muddatlar ko'pincha davlat xaridlaridan qisqaroq, hujjat talablari esa soddaroq.
Sanoat kooperatsiyasi
Korxonalar butlovchi qismlar, xomashyo va materiallarni mahalliy ishlab chiqaruvchilardan izlaydigan alohida format. Bu klassik tender emas, balki yetkazib berish so'rovi, shuning uchun bunday takliflarni oddiy xaridlardan alohida kuzatish kerak.
Auksionlar va mulk savdolari
Davlat va korporativ mulk, yer, texnika va likvid bo'lmagan aktivlarni sotish. Bu yerda siz yetkazib beruvchi emas, xaridorsiz, shuning uchun bunday savdolar xaridlar bilan aralashtirilmaydi.
Davlat xaridlari tartib-taomillari turlari
O'RQ-684 qonuni (30-modda) quyidagi xarid tartib-taomillarini sanab o'tadi: elektron do'kon, kichik qiymatdagi xaridning soddalashtirilgan tartibi, boshlang'ich narxni pasaytirish auksioni, eng yaxshi takliflarni tanlash, tender, ikki bosqichli xaridlar va to'g'ridan-to'g'ri shartnomalar bo'yicha xaridlar. Tartibni buyurtmachi xarid predmeti va shartnoma summasiga qarab tanlaydi.
| Tartib | G'olib qanday aniqlanadi | Qachon qo'llaniladi |
|---|---|---|
| Elektron do'kon | Buyurtmachi katalogdagi yetkazib beruvchilar takliflaridan tanlaydi | Tovarlar — shartnoma bo'yicha 25 000 BHMgacha (byudjet buyurtmachilari uchun 2 500 BHMgacha); ish va xizmatlar — 100 BHMgacha (50 BHM) |
| Kichik qiymatdagi soddalashtirilgan xarid | Ochiq manbalardagi narxlarni solishtirish yoki kamida uchta yetkazib beruvchidan narx so'rash | Shartnoma bo'yicha 50 BHMgacha (byudjet buyurtmachilari uchun 25 BHMgacha) |
| Boshlang'ich narxni pasaytirish auksioni | Yagona mezon — narx | Tovarlar 25 000 BHMgacha (6 000 BHM); e'lon — kamida 5 ish kuni oldin |
| Eng yaxshi takliflarni tanlash | Takliflar hujjatlardagi mezonlar bo'yicha solishtiriladi | 25 000 BHMgacha (6 000 BHM); takliflar qabuli — kamida 5 ish kuni |
| Tender | Narx va narxdan tashqari mezonlar bo'yicha tanlov | 25 000 BHMdan ortiq (6 000 BHM); takliflar qabuli — 12 dan 30 ish kunigacha |
| Ikki bosqichli xarid | Avval texnik yechimlar, keyin narx | Texnik jihatdan murakkab tovar, ish va xizmatlar |
| To'g'ridan-to'g'ri shartnoma | Tanlovsiz | Faqat qonunda sanab o'tilgan hollarda |
Qonun tender takliflarini ko'rib chiqish va baholash uchun 45 ish kunigacha, eng yaxshi takliflarni tanlash uchun 10 ish kunigacha muddat beradi. Buyurtmachi hujjatlarni o'zgartirsa, takliflar qabul qilish muddati uzaytiriladi.
Kim qatnasha oladi
Qonunga ko'ra ishtirokchi O'zbekiston rezidenti yoki norezidenti bo'lgan yuridik yoki jismoniy shaxs bo'lishi mumkin. 36-modda ishtirokchilarga umumiy talablarni belgilaydi, jumladan:
- shartnomani bajarish uchun texnik, moliyaviy, moddiy va kadr resurslariga ega bo'lish;
- shartnoma tuzish huquqiy layoqati;
- soliqlar bo'yicha muddati o'tgan qarz va sud qarorlari bo'yicha bajarilmagan majburiyatlar yo'qligi;
- bankrotlik tartibi qo'llanilmaganligi;
- Insofsiz ijrochilarning yagona reyestrida yo'qligi.
Muayyan lot o'z talablarini qo'shishi mumkin: shunga o'xshash yetkazib berish tajribasi, litsenziyalar, sertifikatlar, ombor yoki texnika mavjudligi. Korporativ xaridlarda talablarni buyurtmachi kompaniya belgilaydi.
Ro'yxatdan o'tish va ERI
Xaridlarda deyarli hamma narsa elektron shaklda bajariladi, shuning uchun birinchi navbatda elektron raqamli imzo kerak. ERI rahbar yoki vakolatli xodim nomiga vakolatli kalitlarni ro'yxatga olish markazida rasmiylashtiriladi. U bilan maydonchalarga kirasiz, takliflar va shartnomalarni imzolaysiz.
- ERI kalitini rasmiylashtiring va ish kompyuteriga kerakli dasturni o'rnating.
- Tashkilotni davlat xaridlari elektron maydonchasida ro'yxatdan o'tkazing va profilni to'ldiring: rekvizitlar, bank hisobi, kontaktlar.
- Korporativ buyurtmachilar bilan ishlasangiz, ularning portallarida yetkazib beruvchi sifatida ro'yxatdan o'ting — har bir kompaniyada o'zi.
- STIR, nom va bank rekvizitlari barcha tizimlarda bir xil ekanini tekshiring: farqlar — rad etishning keng tarqalgan sababi.
Ta'minot, muddatlar va shartnoma
Taklifni ta'minlash
Xarid komissiyasi ishtirokchilardan taklifni garov, kafolat, zakalat yoki qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa usul bilan ta'minlashni talab qilishga haqli (39-modda). Talab barcha ishtirokchilar uchun bir xil va xarid shartlarida ko'rsatiladi. Miqdori va shaklini muayyan lot hujjatlaridan qarang.
Shartnoma ijrosini ta'minlash
Buyurtmachi g'olibdan shartnoma imzolanishidan oldin uning ijrosini ta'minlashni talab qilishi mumkin. Bu summani aylanma mablag'ingizga oldindan kiriting.
Muddatlar
Takliflar qabul qilish muddati e'londa ko'rsatiladi. Auksion va eng yaxshi takliflarni tanlash uchun u e'lon qilingan kundan kamida 5 ish kuni, tender uchun — 12 dan 30 ish kunigacha. Tijoriy maydonchalarda muddatlar yanada qisqa bo'ladi, shuning uchun e'londan bir hafta o'tib ko'rilgan lot ko'pincha yopilgan bo'ladi.
Insofsiz ijrochilar reyestri
Shartnoma imzolashdan bosh tortgan g'olib, shartnomani o'z aybi bilan bajarmagan ijrochi, shuningdek soxta hujjat taqdim etgan ishtirokchi Insofsiz ijrochilarning yagona reyestriga kiritilishi mumkin. Reyestrga kiritilgan shaxs ikki yil davomida davlat xaridlarida qatnasha olmaydi.
Mos lotlarni qanday topish
Xarid e'lonlari davlat xaridlari elektron maydonchalari, korporativ portallar, tijoriy tender tizimlari, yuzlab saytlar va Telegram kanallarga sochilgan. Ularni kuzatishning uchta usuli bor.
| Usul | Qamrov | Tezlik | Vaqt sarfi |
|---|---|---|---|
| Maydonchalarni qo'lda tekshirish | Faqat siz tekshiradigan maydonchalar | Qanchalik tez-tez kirishingizga bog'liq | Kuniga 1–2 soat |
| Telegram kanal va guruhlar | Tanlab, yagona formatsiz | Tez, lekin soha va hudud filtrlari yo'q | Hammasini o'qib chiqish kerak |
| Agregator (masalan, TenderLabs) | Davlat va tijoriy xaridlar bitta lentada | E'lon qilingan kuni xabarnoma | Kuniga bir necha daqiqa |
TenderLabs har kuni e'lonlarni avtomatik yig'adi, takrorlarini olib tashlaydi, lotlarni soha va hududlar bo'yicha taqsimlaydi va Telegram'ga faqat filtrlaringizga mosini yuboradi. Soha va hududlar katalogidan yoki bozor statistikasidan boshlashingiz mumkin — u yerda hozir qayerda ochiq lotlar ko'pligi ko'rinadi.
Filtrlarni qanday sozlash kerak
- Hammasini emas, tajribangiz bor 1–3 sohani tanlang.
- Tovarni haqiqatan yetkaza oladigan yoki obyektga bora oladigan hududlarni qo'shing.
- Mahsulotlaringizdan kalit so'zlar va mos kelmaydiganlari uchun istisno so'zlar kiriting.
- Byudjet oralig'ini belgilang: juda kichik lotlar tayyorgarlikni oqlamaydi, juda katta lotlar katta ta'minot talab qiladi.
Soha va hududlar bo'yicha tenderlar katalogi · Tender bozori statistikasi
Ishtirokchilarning keng tarqalgan xatolari
- Oxirgi soatda topshirish: maydoncha sekin ishlashi, ERI esa qayta o'rnatishni talab qilishi mumkin.
- Hujjatlar to'plami to'liq emas yoki muddati o'tgan hujjatlar.
- Taklif hujjatlar shakliga mos emas: boshqa o'lchov birligi, boshqa xususiyatlar, majburiy ilova yo'q.
- Narxda yetkazib berish, soliqlar, ta'minot va to'lovni kechiktirish hisobga olinmagan.
- Buyurtmachiga savol bermaslik: talab tushunarsiz bo'lsa, belgilangan muddatda savol bering.
- Maydoncha, ERI va bank hujjatlaridagi rekvizitlar farqi.
- G'alabadan keyin shartnoma imzolashdan bosh tortish — insofsiz ijrochilar reyestriga to'g'ri yo'l.
- Lotlarni «vaqt bo'lganda» qidirish: qisqa xaridlarda lotni birinchi ko'rgan yutadi.
Lug'at
- ERI
- Elektron raqamli imzo — elektron maydonchalarda takliflar va shartnomalarni imzolash uchun kalit.
- BHM
- Bazaviy hisoblash miqdori — qonun xarid summalari chegaralarini belgilaydigan birlik.
- Buyurtmachi
- Xaridni o'tkazayotgan tashkilot: davlat (byudjet yoki korporativ) yoki xususiy.
- Ishtirokchi
- Xaridda qatnashish uchun taklif bergan shaxs.
- Ijrochi
- Shartnoma tuzilgan xarid g'olibi.
- Lot
- O'z narxi, muddati va shartlariga ega alohida xarid predmeti.
- Xarid hujjatlari
- Texnik topshiriq, ishtirokchilarga talablar, shartnoma loyihasi va baholash mezonlari.
- Taklifni ta'minlash
- Ishtirokchi niyatining jiddiyligini tasdiqlovchi garov, kafolat yoki zakalat.
- Shartnoma ijrosini ta'minlash
- G'olib shartnomani bajarishining kafolati.
- Elektron do'kon
- Kichik standart xaridlar uchun yetkazib beruvchilar takliflari katalogi.
- Eng yaxshi takliflarni tanlash
- Takliflar hujjatlardagi mezonlar bo'yicha solishtiriladigan raqobatli tartib.
- Tender
- Narx va narxdan tashqari mezonlar bo'yicha baholanadigan yirik xaridlar tanlovi.
- To'g'ridan-to'g'ri shartnoma
- Qonunda bevosita nazarda tutilgan hollarda tanlovsiz xarid.
- Insofsiz ijrochilar reyestri
- Ikki yil davomida davlat xaridlariga yo'l yopilgan yetkazib beruvchilar ro'yxati.
Ko'p beriladigan savollar
YaTT yoki jismoniy shaxs davlat xaridlarida qatnasha oladimi?
Ha. «Davlat xaridlari to'g'risida»gi Qonunga ko'ra ishtirokchi yuridik yoki jismoniy shaxs, rezident yoki norezident bo'lishi mumkin. Ammo muayyan lot YaTTda bo'lmasligi mumkin bo'lgan tajriba, litsenziya yoki resurslarni talab qilishi mumkin.
Tenderda qatnashish uchun ERI kerakmi?
Ha. Davlat xaridlari elektron shaklda o'tkaziladi va takliflar elektron raqamli imzo bilan imzolanadi. Ko'plab korporativ maydonchalar ham ERI talab qiladi.
Xorijiy kompaniyalar O'zbekistondagi tenderlarda qatnasha oladimi?
Qonun norezidentlar ishtirokiga yo'l qo'yadi. Muayyan tartib shartlari — hujjatlar, valyuta va ro'yxatdan o'tishga talablar — xarid hujjatlarida ko'rsatiladi.
Taklif tayyorlash uchun qancha vaqt beriladi?
Auksion va eng yaxshi takliflarni tanlash uchun e'lon qabul tugashidan kamida 5 ish kuni oldin, tender uchun — 12 dan 30 ish kunigacha oldin e'lon qilinadi. Tijoriy xaridlarda muddatlarni kompaniya belgilaydi va ular ko'pincha qisqaroq.
G'olib shartnoma imzolashdan bosh tortsa nima bo'ladi?
U Insofsiz ijrochilarning yagona reyestriga kiritilishi va ikki yil davlat xaridlarida qatnasha olmasligi mumkin. Bundan tashqari, taklif ta'minoti talab qilingan bo'lsa, uni yo'qotishi mumkin.
O'zbekistonning barcha tenderlarini bitta joyda qayerdan topsa bo'ladi?
E'lonlar turli maydonchalar, korporativ saytlar va Telegram kanallarda chiqadi. TenderLabs davlat va tijoriy xaridlarni soha, hudud va byudjet filtrlari bilan bitta lentaga yig'adi va yangi lotlarni Telegram'ga yuboradi.
Qo'llanma ma'lumot uchun mo'ljallangan va yuridik maslahat hisoblanmaydi. Taklif berishdan oldin qonunning amaldagi tahriri va lot hujjatlari bilan solishtiring.