Telefonlar importiga boj olinmaydigan bo'lishi mumkin: JST oldidan nima o'zgaradi
Bojxona qo'mitasi telefonlar bojini 5% dan 0% ga tushirishni taklif qildi. Byudjet 300–400 mlrd so'm yo'qotadi, xaridorlar esa 5% tejaydi.
Nima bo'ldi
Bojxona qo'mitasi mobil telefonlar importiga bojni 5% dan 0% ga tushirishni taklif qildi. Bu O'zbekistonning JSTga kirish muzokaralari doirasida aytildi. 11-noyabr kuni Spot.uz, Gazeta.uz va Daryo.uz shu haqda xabar berdi. Qo'mita hisobiga ko'ra, byudjet 300–400 mlrd so'm olmaydi, lekin xaridorlar uchun telefonlar qariyb 5% arzonlashadi. QQS esa qoladi.
Bu taklif qiziq: yaqin vaqtgacha qo'mita bojni himoya qilardi. Gazeta.uz yozishicha, ular buni byudjetni to'ldirish va rasmiy yetkazib beruvchilarni «kulrang» importdan himoya qilish bilan izohlagan. Narxlar bo'yicha tanqidga javoban bojni bekor qilib, QQSni saqlab qolishni taklif qilgan. Shu bilan birga, Kun.uz Toshkent aeroportida IMEI kodlari soxta degan shubha bilan telefonlarni bojxona rasmiylashtirish to'xtatilgani haqida xabar berdi. Demak, gap faqat stavka haqida emas, balki importni qanday nazorat qilish haqida ham ketmoqda.
Yetkazib beruvchilar uchun nima o'zgaradi
Telefonlarni qonuniy yo'l bilan olib kiradigan va rasmiy kanallar bilan ishlaydiganlar yutadi: nol boj tannarxni pasaytiradi, ya'ni marjani yo'qotmasdan narxni boshqarish imkoni paydo bo'ladi. Chakana savdo va distribyutorlar narxlarni qayta ko'rib chiqishga asos topadi — lekin bu qaror kuchga kirgandan keyin, e'lon qilingan kuni emas.
Aksessuarlar, quvvatlagichlar, ta'mirlash va logistika kabi yondosh yo'nalishlarga ta'sir bilvosita: telefon arzonlashsa, aylanma jonlanadi, qo'shimcha buyurtmalar ko'payadi. IT uskunalari va elektronika yetkazib beruvchilar IMEI nazoratiga e'tibor berishlari kerak: nazorat kuchayishi rasmiylashtirish muddatlarini nol stavkadan ko'ra ko'proq buzishi mumkin.
Davlat xaridlari bu yerda to'g'ridan-to'g'ri kanal emas: telefonlar kamdan-kam yirik lotlar bilan tender orqali olinadi, ko'proq IT jihozlari va ofis texnikasi tarkibida keladi. TenderLabs ma'lumotlariga ko'ra, 2026-yil 12-noyabr holatiga «IT» sektorida 1448 ta lot ochiq — bu tibbiyot va qurilishdan keyin eng katta toifa. Ularning bir qismi aloqa vositalari va periferiyani xarid qilishni o'z ichiga oladi. Agar davlat buyurtmasi bilan ishlasangiz, talabni shu yerdan qidiring.
Aniqlik qachon bo'ladi: JSTga kirishga bog'langanligi sababli muddat alohida qarorga emas, muzokaralar jarayoniga bog'liq. Kuchga kirish sanasi hozircha aytilmagan — tariflar bo'yicha qarorlarni kuzatib boring.
Hozir nima qilish kerak
- 1Importning birlik iqtisodini qayta hisoblang: 0% stavka va QQS saqlangan holda narxni modellashtiring, hozirgi bilan solishtiring — shunda chegirma uchun haqiqiy zaxirani bilasiz.
- 2Yetkazib beruvchilar bilan shartnomalarni tekshiring: narxlar qat'iymi va boj pasayishidan kim foyda ko'radi — sizmi yoki chet ellik hamkormi.
- 3IMEI va sertifikat bo'yicha hujjatlarni tartibga soling: nazorat kuchaysa, muammo aynan shu yerda chiqadi.
- 4TenderLabs'dagi «IT» sektoridagi ochiq lotlarni ko'rib chiqing — sizning nomenklaturangizda davlat buyurtmasiga mos pozitsiyalar bor-yo'qligini baholang.
- 5Tariflar bo'yicha qarorlar va JST shartlarini kuzatib turing: nol boj amalda ishlamaguncha uni narxlarga qo'shmang.
Foto: Spot.uz