Markaziy bank: bankomatdagi «muvaffaqiyatli» operatsiya pul berilganini isbotlamaydi

Markaziy bank tijorat banklariga bankomat bo'yicha shikoyatlarni qanday ko'rib chiqishni eslatdi. Sabab — karta pulni yechib, mijoz naqd pul olmagan holatlar. Regulyatorning aytishicha, bankomat nosozligi pul berishga xalal bergan bo'lsa, «muvaffaqiyatli» operatsiya yozuvi xizmat ko'rsatilganini isbotlamaydi. Buzilgan mulkiy huquqni tiklash, operatsiyalar natijasi haqidagi ma'lumotni esa saqlash kerak. Bu haqda Daryo.uz va Spot.uz xabar berdi.

Muammo eski: summa yechildi, kupyuralar chiqmadi, chekda esa «muvaffaqiyatli» turadi. Mijoz bankka boradi, u yerda har doim ham mohiyatan tekshirilmaydi. Endi regulyator ochiq aytadi: tizimdagi holat — hukm emas, tekshiruv kerak. Banklar uchun bu har bir bahsli holatni jiddiyroq ko'rib chiqish va loglarni saqlash degani. Yetkazib beruvchilar uchun esa bankomat tarmog'i va uning ma'lumotlari bo'yicha talab o'sishiga ishora.

Bu yetkazib beruvchilar uchun nima demak

Bankomat va to'lov infratuzilmasini xizmat ko'rsatuvchi kompaniyalar yutadi: servis, ehtiyot qismlar, sarf materiallari, monitoring va videofiksatsiya tizimlari. Banklar nosozlik bo'lganmi-yo'qmi isbotlashi kerak bo'ladi — demak, har bir operatsiyani qayd etadigan uskuna va dasturiy ta'minotga talab oshadi. Tajribani tasdiqlovchi hujjatlarni tayyorlab qo'ying: bankomatlarga xizmat ko'rsatish, kasseta, chek lentalari, pul berish modullarini yetkazib berish shartnomalari. Ma'lumot bilan ishlasangiz, tizimingiz loglarni qanday saqlashi va so'rov bo'yicha berishini ko'rsating.

Bankomat tarmog'iga xizmat va uskuna xaridi tenderlari odatda park yangilanishi yoki byudjet sikli oxiriga yaqin e'lon qilinadi. Aniq sanalar yo'q, lekin mavzu hozir regulyator nazoratida, monitoring va servis xaridlari yaqin oylarda chiqishi mumkin. «Uskuna va texnika» hamda «IT» bo'limlarini kuzatib boring.

TenderLabs ma'lumotlariga ko'ra, «Uskuna va texnika» yo'nalishida hozir 971 lot, «IT»da 1424 lot ochiq. Ularning bir qismi bank infratuzilmasiga tegishli bo'lishi mumkin, lekin har bir lotni alohida tekshiring.

Hozir nima qilish kerak

• Bankomatlarga servis yoki butlovchi qismlar yetkazib berish bo'yicha amaldagi shartnomalaringiz bor-yo'qligini tekshiring. Ularni bitta paketga jamlang — tajribani tasdiqlashda kerak bo'ladi.
• Uskunangiz yoki dasturingiz operatsiya ma'lumotlarini qanday qayd etishi va saqlashini yozib qo'ying. Banklarga bu shikoyatlarni ko'rib chiqish uchun kerak, arizada bunday dalil kuchli bo'ladi.
• «Uskuna va texnika» hamda «IT» bo'limlarida kalit so'zlar bo'yicha xarid monitoringini sozlang: bankomat, kasseta, pul berish moduli, monitoring, videofiksatsiya.
• Bankka pul berilgan yoki nosozlik bo'lganini isbotlashga qanday yordam berishingiz haqida qisqa ma'lumotnoma tayyorlang. Bu taxmin emas — regulyator ochiq aytgan haqiqiy ehtiyoj.
• ERI muddati va banklar xarid joylashtiradigan maydonchalarga kirishni tekshiring. Busiz lot chiqqanda ariza bera olmaysiz.

Asosiysi — shikoyatlar tekshiruvga aylanmasini kutmaslik. Banklar loglar va tarmoqqa xizmat ko'rsatishga yondashuvni allaqachon qayta ko'rib chiqmoqda, hujjatlar paketi tayyor yetkazib beruvchi esa oldinda bo'ladi. TenderLabs bu yo'nalishdagi lotlarni kuzatishda yordam beradi.

Foto: Daryo.uz