O'zbekiston shakar importiga kvota kiritadi: yiliga 300 ming tonna

O'zbekiston hukumati oq shakar importiga yillik kvotani tasdiqladi — 300 ming tonna. Bu haqda 26 oktyabr kuni yopiq qarorga tayanib xabar berildi. Kvota shakarni xomashyo sifatida ishlatadigan ichimlik, qandolat va boshqa mahsulot ishlab chiqaruvchilar o'rtasida taqsimlanadi. Mahalliy shakar zavodlari davlat xaridlarida ustuvorlik oladi. 2027 yildan boshlab ularga kreditlarni qaytarish muddati uzaytiriladi, foiz xarajatlarining bir qismi qoplanadi va soliq imtiyozlari beriladi.

Qaror ortida nima bor

Shakar importi uzoq vaqt miqdoriy cheklovsiz ketgan, mahalliy zavodlar esa arzonroq import bilan raqobatlashgan. Kvota qoidalarni o'zgartiradi: endi kirim hajmi cheklangan, unga kirish huquqini taqsimlash alohida tartibga aylanadi. Kim va qanday shartlarda kvota oladi — bu ma'lum emas, qaror yopiq. Lekin zavodlarning davlat xaridlaridagi ustuvorligi va qo'llab-quvvatlash choralari davlat ichki ishlab chiqarishni himoya qilmoqchi ekanini ko'rsatadi.

Yetkazib beruvchilar uchun «importer — qayta ishlovchi — buyurtmachi» zanjiri qayta qurilishini bildiradi. Ichimlik va qandolat ishlab chiqaruvchilarga shakarning kelib chiqishi va hajmini tasdiqlash talab qilinishi mumkin, ba'zilari mahalliy xomashyoga o'tadi. Mahalliy zavodlar barqarorroq sotuvga ega bo'ladi, lekin nazorat ham kuchayadi.

Kimga foyda bo'ladi

Bir necha guruh yutishi mumkin. Birinchisi — mahalliy shakar zavodlari va ularning yetkazib beruvchilari: xomashyo (qand lavlagi, shakarqamish), uskuna, qadoq, logistika. Davlat xaridlaridagi ustuvorlik va kredit imtiyozlari ularga hajmni oshirishga joy beradi. Ikkinchisi — kvotaga moslashib, talablarga javob berishni ulgurgan ichimlik va qandolat ishlab chiqaruvchilari. Uchinchisi — idish, etiketka, ombor uskunasi va saqlash xizmatlarini yetkazib beruvchilar.

Hozirdan tayyorlanish arziydi. Shakar yoki uning mahsulotlari bilan ishlasangiz, kvota ta'minot zanjiringizga qanday tegishini tekshiring: yetkazib beruvchingiz kim, uning kvotaga kirishi bormi, qanday hujjatlarni bera oladi. Shakar zavodlariga uskuna yoki qadoq yetkazsangiz, ularning modernizatsiya rejalarini o'rganing — kredit yordami va soliq imtiyozlari xaridlarni tezlashtirishi mumkin. Davlat buyurtmachilari uchun shakar va turdosh tovarlar tenderlari kvota taqsimoti tartibi ma'lum bo'lgach chiqishi mumkin; «Oziq-ovqat mahsulotlari» yo'nalishidagi e'lonlarni kuzatib boring.

TenderLabs ma'lumotiga ko'ra, 2026 yil 26 oktyabr holatiga «Oziq-ovqat mahsulotlari» yo'nalishida 205 lot ochiq. Bu faqat shakar emas, byudjet tashkilotlari xarid qiladigan boshqa mahsulotlar ham. Oziq-ovqat yetkazsangiz, bu raqam yo'nalishda raqobat sezilarli ekanini va kirish tayyorgarlik talab qilishini ko'rsatadi.

Hozir nima qilish kerak

1. 1Biznesingiz shakar ta'minot zanjiriga kirish-kirmasligini tekshiring: daladan peshtaxtagacha. Kirsangiz, qaysi bosqichda turganingizni va xarid bo'yicha qaror kimda ekanini aniqlang.
2. 2Mahsulotingizning kelib chiqishi va sifatini tasdiqlovchi hujjatlarni yig'ing. Yopiq qaror tekshiruvlar qattiqroq, talablar esa tushunarsizroq bo'lishi mumkinligini bildiradi.
3. 3Shakar zavodlariga uskuna, qadoq yoki xizmat yetkazsangiz, ular bilan bog'lanib, 2027 yilgi xarid rejalarini so'rang. Kredit imtiyozlari modernizatsiyani tezlashtirishi mumkin.
4. 4Tender maydonchalarida ro'yxatdan o'ting va «Oziq-ovqat mahsulotlari» hamda turdosh toifalar bo'yicha bildirishnomalarni sozlang. Kvota yangi xaridlarga olib kelishi mumkin.
5. 5Shakar importerlari bilan shartnomalarni qayta ko'rib chiqing: ular kvotaga kira olmasa, yetkazib berish uzilishi mumkin. Muqobil yetkazib beruvchilarni oldindan toping.

Vaziyat davom etmoqda, kvota taqsimoti tafsilotlari hali ma'lum emas. Yo'nalish esa aniq: davlat mahalliy ishlab chiqarishga tayanmoqda, yetkazib beruvchilar strategiyasini shunga moslab qurishi kerak. TenderLabs oziq-ovqat yo'nalishidagi yangi lotlarni kuzatishda yordam beradi.

Foto: Spot.uz