O'zbekistonda dronlar: qoidalar o'zgarmoqda — yetkazib beruvchilarga nima beradi

Nima bo'ldi

4-noyabr kuni prezident Shavkat Mirziyoyev iqtisodiyot tarmoqlarida uchuvchisiz havo tizimlaridan foydalanishni kengaytirish va bu sohani tartibga solish bo'yicha taqdimot bilan tanishdi. Bu haqda UzA va Gazeta.uz xabar berdi. Hozir mamlakatda dronlardan fuqarolik maqsadida foydalanish cheklangan, shuning uchun qonunchilikni qayta ko'rib chiqish, dronlarning yagona hisob tizimini yaratish va parvoz zonalarini belgilash rejalashtirilmoqda. Alohida qayd etish joiz, Spot.uz yozishicha, 2027 yildan Toshkent transport universitetida uchuvchisiz aviatsiya bo'yicha mutaxassislar tayyorlanadi.

Mantiq oddiy: dronlar qishloq xo'jaligida, sanoatda va transportda allaqachon ishlatilmoqda, lekin aniq qoidalarsiz ularni va ular bilan bog'liq xizmatlarni xarid qilish qiyin. Buyurtmachiga qonuniy parvozlar, apparatlarni hisobga olish va o'qitilgan xodimlar kerak. Bular bo'lmaguncha xaridlar nuqtali tarzda ketmoqda. Qoidalar qabul qilinsa, talab tizimli bo'ladi.

Yetkazib beruvchilar uchun nimani anglatadi

Uch yo'nalish kesishmasida ishlaydiganlar yutadi. Birinchisi — apparatlarning o'zi va butlovchi qismlarni yetkazib berish: dronlar, akkumulyatorlar, quvvatlash stansiyalari, kameralar va sensorlar. Ikkinchisi — yordamchi uskunalar va xizmatlar: ta'mirlash, operatorlarni o'qitish, suratlarni qayta ishlash uchun dasturiy ta'minot, geodeziya va kartografiya. Uchinchisi — tarmoqlarga integratsiya: ekinlarni monitoring qilish, elektr uzatish liniyalarini ko'zdan kechirish, qurilish maydonchalarini nazorat qilish, logistika.

Oldindan tayyorlanish kerak. Buyurtmachilarga texnikaga oid hujjatlar, xarakteristikalarni tasdiqlash va shunga o'xshash ishlar bo'yicha tajriba kerak bo'ladi. Agar uskuna yetkazib bersangiz, sertifikatlar va texnik pasportlaringiz rus va o'zbek tillarida bor-yo'qligini tekshiring. Agar xizmat ko'rsatsangiz — metodikalar tavsifini va operatorlar malakasini tayyorlang.

Tenderlar qachon paydo bo'lishini aniq aytib bo'lmaydi: avval normativ hujjatlar va hisob tizimi kerak. Lekin o'qitish va pilot loyihalarga xaridlar avvalroq boshlanishi mumkin — kadrlar tayyorlash qaroridan keyin. E'lonlarni «Qishloq xo'jaligi», «Uskunalar va texnika», «IT» va «Ta'lim va treninglar» bo'limlarida kuzatib boring.

TenderLabs ma'lumotlariga ko'ra, 2026 yil 5-noyabr holatiga «Uskunalar va texnika» sektorida 897 lot, «Qishloq xo'jaligi»da 326, «IT»da 1190 lot ochiq. Bu sektorlar bo'yicha umumiy hajm, faqat dronlar bo'yicha emas, lekin qayerdan yondosh xaridlarni izlash mumkinligini ko'rsatadi.

Hozir nima qilish kerak

• Qaysi tovar va xizmatlaringiz kelgusi xaridlarga tushishi mumkinligini tekshiring: dronlar, butlovchi qismlar, ta'mirlash, o'qitish, ma'lumotlarni qayta ishlash.
• Hujjatlar paketini to'plang: sertifikatlar, texnik pasportlar, yo'riqnomalar, tajriba tasdig'i.
• Tender maydonchalarida yetkazib beruvchi profilini yarating yoki yangilang va kerakli sektorlar bo'yicha bildirishnomalarga obuna bo'ling.
• Qishloq xo'jaligi, energetika yoki transportda ikki-uch potensial buyurtmachi toping va pilot loyiha taklif qiling.
• Agar operatorlaringiz bo'lmasa, o'qitishni rejalashtiring — 2027 yildan bunday mutaxassislar kerak bo'ladi.

Foto: UzA