Zakalat va shartnoma ijrosini ta'minlash: qancha pul muzlaydi va qachon qaytariladi
Zakalat shartnoma ijrosini ta'minlashdan nimasi bilan farq qiladi, hisobda qancha pul muzlaydi va qanday shartlarda qaytariladi — misolda hisoblab ko'rsatamiz.

Avval raqamlar: bu qancha pul degani
Ta'minlash — oylab aylanmangizdan chiqib turadigan pul. Foizni hisoblashdan oldin, qancha summa harakatsiz yotishini hisoblab oling.
2026-yil 28-oktabr holatiga TenderLabs lentasida 5745 ta lot ochiq. Oxirgi haftada 10 431 ta yangi e'lon qo'shildi, bir hafta oldin 15 166 ta edi. E'lonlar oqimi katta, ularning har ikkinchisida taklif yoki shartnoma ijrosini ta'minlash haqida satr bor. Oyiga beshta taklif bersangiz, muzlagan summa tez yig'ilib qoladi.
Shuning uchun ta'minlashni rasmiyatchilik emas, ishtirok narxining bir qismi deb hisoblang. Quyida ko'pchilik chalkashtiradigan ikki xil to'lov qanday ishlashini ko'rsatamiz.
Zakalat va ta'minlash — bu ikki xil to'lov
Zakalat — taklif bilan birga kiritadigan pulingiz. U jiddiy niyatdaligingizni tasdiqlaydi: taklifni bir kunda qaytarib olmaysiz. G'olib bo'lib shartnoma imzolasangiz, zakalat odatda ijro hisobiga o'tadi yoki qaytariladi. Taklifdan voz kechsangiz, uni qaytarmasliklari mumkin.
Shartnoma ijrosini ta'minlash — buni endi g'olib kiritadi. Ishni bajarmasangiz yoki noto'g'ri qilsangiz, bu pul sug'urta vazifasini bajaradi. Bu buyurtmachiga to'lov emas, intizomingiz garovi.
Farqi amaliy. Zakalatni g'alabadan oldin, ta'minlashni keyin to'laysiz. Zakalat savdodagi xatti-harakatingizga, ta'minlash shartnoma bo'yicha xatti-harakatingizga bog'liq. Qaytarish qoidalari ham har xil.
Uchinchi variant ham bor — bank kafolati. Bankka komissiya to'laysiz, pul esa aylanmada qoladi. Bu haqda quyida.
Qancha muzlaydi: misolda hisoblaymiz
Ta'minlash miqdorini buyurtmachi e'londa belgilaydi. Barcha xaridlar uchun yagona foiz yo'q — aniq e'lonni ko'ring. Ko'pincha bu lotning boshlang'ich narxidan foiz, ba'zan qat'iy summa.
Misol. Lotning boshlang'ich narxi — 800 mln so'm. Buyurtmachi ijro ta'minoti uchun 3% so'raydi. Demak, g'alabadan keyin 24 mln so'm topib, hisobga qo'yishingiz kerak. Ustiga taklif ta'minoti, aytaylik 1% — savdo vaqtida yana 8 mln so'm.
Jami eng yuqori nuqtada 32 mln so'm muzlagan bo'ladi. Kichik yetkazib beruvchi uchun bu sezilarli summa: o'sha pul material xaridiga yoki oylikka ketishi mumkin edi.
Foizni emas, so'mdagi summani va muddatni hisoblang. To'rt oyga 24 mln — bu ishlamayotgan 24 mln degani. Bir vaqtda uchta yutilgan lotingiz bo'lsa, uchala ta'minotni qo'shib qo'ying.
Pul qachon qaytariladi
Taklif ta'minoti bo'yicha: yutmagan bo'lsangiz, pul yakunlar chiqarilgandan keyin qaytariladi. Muddat buyurtmachiga bog'liq va hujjatlarda yozilgan. Odatda bir necha kun, ba'zan ikki hafta. Muddatni o'tgan lotdan eslab qolmasdan, e'londan tekshiring.
Yutgan bo'lsangiz — taklif ta'minoti yo shartnoma ta'minoti hisobiga o'tkaziladi, yo qaytariladi va siz alohida to'lov kiritasiz. Qaysi biri — xarid shartlarida yozilgan.
Shartnoma ijrosini ta'minlash bo'yicha: pul majburiyatlaringizni bajarib, tomonlar dalolatnoma imzolagandan keyin qaytariladi. Yetkazib berishdan keyin emas, yopuvchi hujjatlardan keyin. Bu ikki voqea orasida bir-ikki oy o'tishi mumkin.
Pul qaytarilmaydigan yoki qismi qaytariladigan holatlar bor. Masalan, muddatni buzdingiz, yetkazib berishga chiqmadingiz, g'alabadan keyin shartnoma imzolashdan bosh tortdingiz. Unda buyurtmachi shartnomada yozilgan miqdorda ushlab qoladi. Aniq shartlar — faqat sizning shartnomangiz va xarid hujjatlari matnida.
Muzlatish o'rniga bank kafolati
Bo'sh pulingiz bo'lmasa, bank kafolatini oling. Shartnomani buzganingizda bank buyurtmachiga to'laydi, siz esa bankka komissiya to'laysiz. Aylanma pulingiz ishda qoladi.
Hisoblang: bankning kafolat komissiyasi odatda bir necha oyga muzlatilgan pulning qiymatidan past. Lekin bank garov, kafil yoki hisob bo'yicha yaxshi tarix so'raydi. Tarixsiz kichik yetkazib beruvchiga kafolat bermasligi mumkin — taklif berishdan oldin aniqlab oling.
ERI sizda allaqachon bor — usiz taklif berib bo'lmaydi. Kafolatni hujjatlar yig'ish bilan birga rasmiylashtiring, oxirgi kunga qoldirmang.
Taklif berishdan oldin e'londa nimalarni tekshirish kerak
- 1Taklif va ijro ta'minoti miqdori — foizda va so'mda.
- 2Pul qancha muddatga muzlashi.
- 3Qanday qaytarilishi: hisobga o'tkazish yoki alohida to'lov.
- 4Pulni bank kafolati bilan almashtirish mumkinmi.
- 5Nima buzilish hisoblanadi va ta'minotning qancha qismi ushlab qolinadi.
Bu besh band o'n daqiqa vaqt oladi. Ular lotni yutib, ta'minotni kiritishga pulingiz yetmay qolgan holatdan saqlaydi.
Lotlar ko'p: oxirgi 30 kunda TenderLabs lentasida 25 597 ta yangi e'lon chiqdi. Eng faol hudud — Toshkent, 1075 ta ochiq lot, keyin Toshkent viloyati (555) va Qashqadaryo (483). Qancha ko'p taklif bersangiz, qancha pul muzlashini oldindan bilish shuncha muhim.
Bitta lotdan boshlang. Ta'minot summasini hisoblab, bo'sh qoldiq bilan solishtiring va ko'tara olasizmi-yo'qmi, shuni hal qiling. TenderLabs bunday e'lonlarni hudud va summa bo'yicha filtrlab lentaga yuboradi — ta'minoti sizga kuch keladigan lotlarni tanlash osonlashadi.

